Podczas uroczystej gali, która odbyła się 24 czerwca w „Operze na Zamku”, kapituła Zachodniopomorskiego Klubu Liderów Nauki, ogłosiła zwycięzców nagrody „Zachodniopomorskie Noble” za rok 2021 w ośmiu dyscyplinach. Celem konkursu organizowanego od 2001 r. jest wyłonienie najważniejszych osiągnięć naukowych dokonywanych przez naukowców województwa zachodniopomorskiego. Podstawowym kryterium w konkursie są publikacje w czasopismach z tzw. listy filadelfijskiej oraz wdrożenia wyników badań.

W dyscyplinie „nauk o morzu” nagrodę otrzymał zespół badawczy pod kierunkiem dr. hab. Jana Harffa, prof. US, w składzie: dr hab. inż. Andrzej Osadczuk, prof. US, mgr Jakub Miluch, prof. dr hab. Ryszard K. Borówka, mgr inż. Łukasz Maciąg, prof. dr hab. Andrzej Witkowski, dr Jinpeng Zhang z Instytutu Nauk o Morzu i Środowisku Uniwersytetu Szczecińskiego oraz dr Michał Tomczak z Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego (Oddz. Pomorski w Szczecinie). Należy dodać, że oprócz wyżej wymienionych osób, członkami zespołu badawczego były także dr inż. Krystyna Osadczuk oraz dr hab. Joanna Dudzińska-Nowak, prof. US (obie z INoMiŚ) a także dr Karolina Bloom (była pracownica naukowa Instytutu, obecnie Morskie Centrum Nauki). Względy formalne zadecydowały, że osoby te nie mogły zostać laureatami, gdyż publikacje, których były współautorkami ukazały się w 2020 roku.

Zespół został uhonorowany tą nagrodą za udokumentowanie rozwoju paleodelty odkrytej na szelfie Morza Południowochińskiego przy współpracy z  Morskim Oddziałem Chińskiej Służby Geologicznej z Guangzhou (Guangzhou Marine Geological Survey). Odkrycia olbrzymiej delty, obecnie ukrytej pod kilkudziesięciometrową warstwą osadów gromadzących się na dnie morskim od przeszło 50 tysięcy lat, dokonano dzięki analizie profilowań sejsmicznych wykonanych na morskim szelfie po południowo-zachodniej stronie wyspy Hajnan. Następnie, w ramach dwóch dużych projektów badawczych (o akronimach SECEB i ERES) dokonano kompleksowej analizy próbek osadów pochodzących z 3 głębokich wierceń w dnie morskim (rdzenie osadów o długości: 70 m, 88 m oraz 101 m). Pobrany materiał  osadowy posłużył do szeregu analiz laboratoryjnych (analiza uziarnienia metodą laserową, analizy geochemiczne (pierwiastki wskaźnikowe, metale ciężkie) i izotopowe (tlen i siarka), datowania radiowęglowe 14C i optoluminescencyjne OSL, skanowanie rdzenia z wykorzystaniem fluorescencji rentgenowskiej XRF oraz analizy paleobiologiczne i paleoekologiczne okrzemek, otwornic i pyłków roślin).

Ważność tego odkrycia polega na tym, że uzyskane wyniki badań powinny dostarczają nowych danych do kalibracji modeli atmosferycznych i oceanograficznych, które z kolei mogą być przydatne w wyjaśnieniu globalnej dynamiki klimatu w przeszłości oraz opracowaniu scenariuszy zmian klimatycznych i środowiskowych w przyszłości.

Wyniki badań zostały opublikowane w 2020 i 2021 roku w renomowanych czasopismach naukowych: specjalnym tomie Journal of Asian Earth Sciences (IF 3.449) 
1) https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1367912020304041?via%3Dihub
2) https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0025322720302838?via%3Dihub
Marine Geology (IF 3.548)
3) https://doi.org/10.1016/j.margeo.2020.106395
Marine and Petroleum Geology (IF 4.348)
4) https://doi.org/10.1016/j.marpetgeo.2021.105467


Konferencja prasowa w sali Senatu Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

Gala wręczenia “Zachodniopomorskich Nobli 2021” w Operze na Zamku (fot. Marzena Wójcik)

Pamiątkowe zdjęcie zespołu na dziedzińcu Zamku Książąt Pomorskich (fot. Marzena Wójcik)